از سر نوشت :: حسین غفاری

روایت‌های بی‌گاهِ یک پیام‌برِ پاره‌وقتِ دوره‌گرد

فهرست
x
x
خرده ادراکات
  • ۱۳ مهر ۰۱

    ▪️سالروز شهادت حضرت ابی‌محمد، حسن بن علی بن محمد، ابن‌الرضا (علیه و علی آبائه السلام) بر شما تسلیت باد.

    ♨️در سال‌های اخیر تلاش‌های پراکنده‌ای برای بصری کردن وقایع تاریخی مقدس، با هدف ملموس ساختن موضوعات کهن برای نسل جوان و نوجوان رخ داده است. این تلاش‌ها که در شکل سنتی به ترسیم شمایل معصومان یا پرده‌نگاری‌های عاشورایی محدود می‌شد، با خلاقیت هنرمندان معاصر برای عبور از احتیاطات شرعی، به قله‌هایی همچون آثار حسن روح‌الامین ختم شده که کیفیت آثار، حس و حال اجرا و زاویه دید و روایت خاص او از وقایع، در این سال‌ها بسیار بازتاب یافته است.

    ⚠️مثل هر کار تازه‌ای، در کنار فرصت‌های این تصویرسازی‌ها، باید مراقب آسیب‌های احتمالی آن هم باشیم. مثلاً جانشین‌سازی یک تصور واحد از صحنه‌ای تاریخی به‌جای توسعه درک‌های متعدد از آن واقعه نزد مخاطبان با سطوح معرفتی مختلف؛ یا بسنده کردن به زاویه و عمق دید هنرمند در شناخت آن صحنه یا واقعه تاریخی. همچنین اگر در این میان خطایی هم در تصور یا تصویر هنرمند رخ بدهد، بعداً به سختی می‌توان آن را از ذهن مخاطب پاک کرد.

    🎨برای نمونه نگاهی به آخرین نقاشی دیجیتال 🖌️هنرمند وارسته و نازک‌خیال حسن روح‌الامین بیندازیم که به مناسبت هشتم ربیع‌الاول، صحنه‌ی نماز حضرت حجت ابن الحسن (عج) بر پیکر پدرشان امام حسن عسکری (ع) را در این روز ترسیم کرده است. طبق نقل تاریخی امام مهدی (عج) که در این هنگام کودکی پنج ساله بودند، عموی خود، جعفر بن علی (که بعدها به جعفر کذاب معروف شد) از اقامه نماز بر پیکر پدر کنار زدند و خود برای ایشان نماز اقامه کردند.

    🔍با دقت به این نقاشی نگاه کنید. جعفر بن علی در این نقاشی چند ساله به تصویر کشیده شده است؟
    ❓۵۰؟ ۶۰؟ ۷۰؟!
    💡این در حالی است که می‌دانیم امام حسن عسکری (ع) در سال ۲۶۰ ق. در ۲۸ سالگی به شهادت رسیده‌اند و جعفر اختلاف سنی جدی با ایشان نداشته و به احتمال قریب به یقین کوچکتر از امام بوده است.

    🤔در اینجا یک بی‌دقتی کوچک هنرمند نقاش، تصور مخاطب را از واقعیت تاریخی دگرگون می‌کند و فهم او را در این نقطه متوقف نگه می‌دارد. اینکه جعفر کذاب یک جوان بیست و چند ساله‌ی خام خیال و در سودای غصب زعامت شیعیان باشد فرق دارد با آن‌که او را پیرمردی مسن بدانیم که بر سنت عربی به عزای برادر ایستاده و در ظاهر میراث‌دار او بوده است.

    🚦فرایند «تصویری شدن» تاریخ مقدس، اگر از اساس قابل تردید نباشد، این قدر هست که باید با الزامات معرفتی فراوانی همراه شود تا رهزن نباشد.

    وَ لِلّٰهِ الْحَمْد

  • ۷ مرداد ۰۰

    نامه اعتراضی جمعی از شترداران و بازرگانان بغداد به جناب موسی بن جعفر، بزرگ طایفه علویان

    ای پسر پیغمبر خدا؛
    در میان بزرگان شهر بعد از انتشار شایعاتی درباره فرموده‌ی شما به جناب «صفوان بن مهران» آشوب و تشویشی در گرفته است.
    چنین روایت کرده‌اند که حضرتتان از مراوده اقتصادی جناب صفوان با خلیفه بزرگ و کدخدای مشرق زمین، جناب هارون الرشید ناخرسندید.
    آیا بغیر این است که زنده نگه داشتن دین جد شما به آباد بودن مملکت اسلامی و پایداری مناسک و شعائر الهی میسر است؟
    آیا در این دوران طلایی حکومت بنی‌عباس که از چین و هند تا دروازه‌های بیزانس تحت سلطه‌ی خلافت اسلامی قرار دارد، حرکت یکتا امپراطور مقتدر مسلمانان به قصد انجام اعمال حج، چیزی بجز مجد و عظمت اسلام را نوید می‌دهد؟
    آیا به این فکر کرده‌اید که اگر عملی خداپسندانه مثل «کمک به یک مسلمان برای انجام حج» را تعبیر به «مشارکت در بقای ظالم» بفرمایید، آن وقت تکلیف این همه تاجر و بازرگان و کاسب خرده‌پا که هر روز امیدوار به مراوده تجاری با دستگاه ثروتمند و باشکوه خلافت هستند چه می‌شود؟ آیا شما جواب زن و بچه‌های مظلوم آن‌ها را می‌دهید اگر با امتناع از داد و ستد با دربار شب‌ها سر گرسنه بر بالین بگذارند؟
    شما که پسر پیغمبر و محترم در میان مردمان هستید آیا نترسیدید که اگر جناب صفوان، که از شترداران خوش‌نام و مشهور هستند، از همکاری با خلیفه امتناع کنند چه بر سرشان می‌آید؟
    از حضرتتان انتظار زمان‌شناسی بیشتری داشتیم تا در این ایام که سپاهیان اسلام در مرزهای روم با کفار در حال مبارزه هستند، چنین تزلزلی در پشت جبهه‌ها ایجاد نفرمایید.
    در هر صورت صنف شترداران و بازرگانان بغداد که جمع کثیری از مردم و کسبه محترم را نمایندگی می‌کند از عمل به این توصیه جنابعالی معذور است و امیدواریم که بدبینی به خلیفه بزرگ را کنار بگذارید و اتحاد مسلمانان را خدشه دار نفرمایید.

    والسلام
    مردادماه۱۴۰۰

    پ.ن:
    داستان مشهور «صفوان جمال»

  • ۱۱ فروردين ۰۰

    متأسفانه در جدل غیرخردمندانه و کاملاً سیاسی این روزها، وظیفه مستقیم دولت در آموزش رسانه‌ای و تربیت رسانه‌ای نادیده انگاشته می‌شود.
    هر چند که این نکته قابل تأیید است که آموزش رسانه‌ای و تربیت رسانه‌ای حتما باید هسته خانواده را هدف قرار بدهد؛ اما برای اعمال صحیح تربیت رسانه‌ای، خانواده به سه چیز نیاز دارد: آموزش، ابزار و پشتیبانی؛ که هر سه هم موکول به اراده‌ی جدی دولت است.

    دولت جمهوری اسلامی چه وظایفی در تربیت رسانه‌ای دارد؟

    الف) آموزش: شامل طیف گسترده‌ای از آموزش‌ها از سطح دانش تا بینش و گرایش و کنش
    ب) ابزار: مثل اینترنت سما، درگاه‌های ویژه کودک و نوجوان، سامانه‌های هدایت مصرف رسانه و ...
    ج) پشتیبانی: مقررات‌گذاری به نفع تربیت (مثل همان ماجرای اینترنت شبانه و ...)

    البته با فرض زندگی در دوران طاغوت،‌ و بدون محقق شدن هیچ یک از موارد سه گانه بالا، هرگز مسئولیت تربیت از گرده خانواده رفع نمی‌شود. فقط ما به ازای ناتوانی خانواده‌ها در تربیت فرزندان، بر شدت درجه آتش جهنم بر طاغوت و طاغوتیان افزوده خواهد شد!

  • ۲۸ مهر ۹۹

    از «مومو» خوشم آمد.
    حربه‌ی مفید و مؤثری برای ترساندن بچه‌ها و خانواده‌ها از واتساپ! مثل همان «لولو» که مادربزرگ‌ها ما را از آن می‌ترساندند که سراغ خوراکی‌های ته انباری نرویم!

    مقابله با آن هم ساده است. اگر خانواده‌ها آموزه‌های تربیتی را در سطح قصه شنگول و منگول در خانه پیاده کنند، «مومو» راه به جایی نمی‌برد:
    در را به روی غریبه باز نکنید؛
    شماره غریبه را مسدود کنید؛
    پیام غریبه را جواب ندهید.

    سخت است؟

  • ۱۷ شهریور ۹۹

    و در تاریخ خواهند نوشت که در سنه یکهزار و سیصد و نود و نه شمسی، که سفاهت و شقاوت و کرونا از اینجا تا ینگه‌دنیا را در نوردیده بود، شب‌پره‌های ریش‌پرفسوری آخرین تلاش‌هایشان را می‌کردند تا زیر سایه‌ی جهل و درماندگی عوام، خود را از آفتاب حقیقت مصون دارند...
    البته من مدت‌هاست به توصیه استاد اخلاقم (!) پایم را از مناقشه با سیم‌کش‌ها بیرون کشیده‌ام. اما به پاس رادمردی و زمان‌شناسی سروران ارجمندم «دکتر کمیل خجسته» و «دکتر عبدالحسین کلانتری» در پاسخگویی به آخرین تقلای مستفرنگ‌های نشسته بر گرده‌ی ملت، شما را به خواندن یادداشت‌های زیر دعوت می‌کنم:

    دنیای استیو جابز و دنیای وزارت ارتباطات
    کمیل خجسته

    «جهان مصالحه‌ها» یا «منازعات پلتفرمی»؟
    عبدالحسین کلانتری

    + الیس الصبح بقریب؟
    ++ شادی روح سیدمجتبی نواب صفوی صلوات.

x
x
دسته‌بندی نوشته‌ها

۵ مطلب با کلمه‌ی کلیدی «کلاس تابستانی» ثبت شده است

به دعوت سروران ارجمند در دبیرستان علوی تهران، و در ادامه دوره بهاره، در ۵ جلسه مجازی در تیر و مرداد ۱۴۰۰، در خدمت دانش‌آموزان پایه دهم این دبیرستان بودم و با هم درباره پدیده‌ی بازی‌های دیجیتال و روش شناخت و انتخاب بازی در سه لایه نشانه‌ای، روایی و رویه‌ای صحبت کردیم.
طراحی آموزشی این دوره در گروه سواد بازی مرکز تربیت رسانه‌ای باران انجام شده است.

  • حسین غفاری
در تابستان ۱۴۰۰، به دعوت همکاران عزیزم در مدرسه مهر هشتم، یک دوره تابستانی ۶ جلسه‌ای با موضوع «غرب‌شناسی» و با محوریت مجموعه کتاب‌های خوب «روایت تفکر، فرهنگ و تمدن از آغاز تاکنون» برگزار کردم.
در این کلاس مجازی که دانش‌آموزانی از پایه هشتم تا یازدهم حضور داشتند به ترتیب مروری بر این عناوین داشتیم:
۱- یونان باستان
۲- امپراتوری روم
۳- ظهور مسیحیت و امپراتوری بیزانس
۴- قرون وسطی
۵- رنسانس
۶- عصر صنعتی

محور مباحث کلاس جلد اول و سوم این مجموعه کتاب به همراه قطعات مختلفی از مستندها و فیلم‌های تاریخی بود.
  • حسین غفاری

قصه‌های مقدس

امسال به دعوت یک گروه فرهنگی خوب و دلسوز، کلاس تابستانی قصه‌های مقدس را که سابقه‌ی اجرای آن به ۱۴ سال پیش باز می‌گردد، مجدداً بازنگری و اجرا کردم. مخاطب این دوره دختران دانش‌آموز مقطع متوسطه اول بودند که به شکل مجازی در ۱۲ جلسه با هم «تاریخ انبیای الهی در کتاب‌های آسمانی» را مرور کردیم.
این کلاس با هدف نگاهی ادبی، تاریخی و رسانه‌ای به قصه‌های انبیای الهی در تورات و قرآن کریم طراحی شده و همراه با مرور متن قصه‌ها از تورات، تطبیق قصه‌ها با روایت قرآن کریم، مرور بازنمایی قصه‌ها بر پرده سینما و سایر آثار داستانی می‌باشد.

عناوین جلسات این دوره به این شرح بود:
۱- داستان آفرینش جهان
۲- داستان خلقت آدم علیه‌السلام
۳- داستان فرزندان آدم
۴- داستان نوح علیه‌السلام و طوفان
۵- داستان ابراهیم علیه‌السلام و رؤیاهای او
۶- داستان اسماعیل و اسحاق علیهماالسلام
۷- داستان یعقوب علیه‌السلام و فرزندانش
۸- داستان پادشاهی یوسف علیه السلام
۹- داستان ولادت و نبوت موسی علیه‌السلام
۱۰- داستان خروج بنی‌اسراییل از مصر
۱۱- داستان پادشاهی داود علیه‌السلام
۱۲- داستان پادشاهی سلیمان علیه‌السلام

این دوره در تیر و مرداد ۱۴۰۰ برگزار شد و امروز به پایان رسید.
دو سال قبل هم دوره‌ای با همین مضامین برگزار کرده بودم که گزارش کامل آن را در این صفحه آمده است.

  • حسین غفاری
تابستان امسال فرصتی پیش آمد که بعد از مدت‌ها کلاسی در مدرسه با حال و هوای تاریخ و قرآن داشته باشم. به دعوت دبیرستان دوره اول صلحا، برای بچه‌های پایه هشتم در پایگاه تابستانی، هفت جلسه کلاس دو ساعته در موضوع قصه‌های قرآن کریم طراحی کردم و عنوان آن را گذاشتم:
«قصه‌های مقدس؛ نگاهی ادبی، تاریخی و رسانه‌ای به قصه‌های قرآنی»
هدف اصلی من از برگزاری این کلاس چند چیز بود که سعی کردم در طراحی آموزشی آن را لحاظ کنم:
  • آشنایی با روش قصه‌گویی قرآن و شناخت تمایزهای آن از سایر قصه‌پردازی‌ها
  • آشنایی با مهم‌ترین قصه‌های قرآن و شناخت کلی اجزای آن قصه‌ها در قرآن
  • آشنایی با روایت‌های غیرقرآنی قصه‌های مقدس و تفاوت‌های روایت عهدین با قرآن
  • مروری بر اقتباس‌های سینمایی از قصه‌های مقدس و تفاوت آن با روایت عهدین و قرآن
  • آشنایی اجمالی با فن قرائت قرآن و معرفی نامدارترین قاریان جهان اسلام
  • انس با قرآن و تمرین استماع مدبرانه‌ی تلاوت قرآن
  • حسین غفاری

این دوره از دوم تیر تا هجدهم مرداد ۹۴ برای اعضای کانون فرهنگی مسجد شهدای قدس (زاویه) برگزار شد و موضوعات جلسات آن به این شرح بود:

جلسه ۱: غرب‌شناسی (مبانی و تاریخچه)
جلسه ۲: غرب‌شناسی (اوقات فراغت، مقاله‌ای از آوینی)
جلسه ۳: بازی رایانه‌ای (فصل ۱ تا ۴)
جلسه ۴: بازی رایانه‌ای (قهرمان، فصل ۵)
جلسه ۵: بازی رایانه‌ای (اخلاقیات، درجه بندی)
جلسه ۶: دنیای سایبر (بی‌زمانی، بی‌مکانی)
جلسه ۷: دنیای سایبر (بی جسمی، کارکردهای پنج گانه)
جلسه ۸: دنیای سایبر (رسانه‌های اجتماعی)
جلسه ۹: عصر تبلیغات ( عملیات روانی در خبر)


آزمون میان‌دوره (جلسه ۶):
۱- مبانی سه‌گانه تمدن غرب را نام برده و هر کدام را در یک جمله توضیح دهید.
۲- اوقات فراغت چیست؟ زمینه‌های پیدایش و کارکرد آن را در غرب توضیح دهید.
۳- یکی از بازی‌های رایانه‌ای که انجام داده‌اید نام برده و جایگاه قهرمان در آن بازی را تحلیل کنید.
۴- درجه‌بندی بازی‌های رایانه‌ای به چه دردی می‌خورد؟
۵- برای حل مشکل بی‌زمان بودن دنیای سایبر چه باید بکنیم؟ شما چه می‌کنید؟

آزمون پایان دوره:
۱- هر کدام از این چهار گونه ی رسانه های اجتماعی را در یک جمله تعریف کنید و برای هر کدام یک مثال بزنید:
الف) رسانه‌های اجتماعی انتشار محور
ب) رسانه‌های اجتماعی گفتگو محور
ج) رسانه‌های اجتماعی اشتراک محور
د) رسانه‌های اجتماعی شبکه محور
۲- دو فرصت و دو تهدید«کارکرد آموزشی» اینترنت را بنویسید.
۳- «بی جسمی» در دنیای سایبر چه نتایجی دارد و چگونه باید با آن مقابله کرد؟
۴- در این جمله از کدام ترفندهای عملیات روانی استفاده شده است؟
«در سال ۱۹۴۸ با اشغال قسمتی از فلسطین، دولت اسرائیل تشکیل گردید.»

  • حسین غفاری