از سر نوشت :: حسین غفاری

روایت‌های بی‌گاهِ یک پیام‌برِ پاره‌وقتِ دوره‌گرد
در روزگار آخرالزمانی ما، ارمغان اصلی دنیای رنگارنگ رسانه‌ای برای انسان و انسانیت، «غفلت» از خود و خداست. اما اینکه هنوز ماه مبارک رمضان که فرا می‌رسد، هزاران هزار دل و هزاران هزار چشم، لرزان و گریان، از لذت‌های دنیایی خود می‌گذرند و او را می‌جویند جای شگفتی است. ماه مبارک رمضان بهانه‌ی بیداری دل‌ها و بهار غفلت‌زدایی از جان‌هاست. خوشا آنان که در این روزها و شب‌ها توفیق بازگشت و اصلاح می‌یابند و کاش که ما هم از آنان باشیم.
به راستی که لحظه‌ی بیداری انسان از غفلت، لحظه‌ای مبارک و مقدس است و ثبت و حفظ این لحظه‌ی خاص در زندگی هر فردی که باشد می‌تواند در بیداری دیگران نقشی مهم ایفا کند. در طول تاریخ بزرگان زیادی را می‌شناسیم که لحطه‌ای بیداری‌شان از غفلت، زبانزد و ضرب‌المثل شده. حکیم ناصرخسرو قبادیانی یکی از این بزرگان است که در مقدمه‌ی سفرنامه‌ی خود از این بیداری واقعی یاد کرده است. اخیراً در جلسه‌ای دوستانه این بخش از سفرنامه ناصرخسرو را روخوانی کردم و به نظرم رسید که تذکر به آن، مفید احوال مخاطبان محترم ازسرنوشت نیز هست.
هنوز چیزی عوض نشده!
قبلاً هم گفته بودم و حالا هم تأکید می‌کنم که هیچ‌وقت تمایلی برای ارتباط با مخاطبم در رسانه‌های اجتماعی و بخصوص در پیام‌رسان‌ها نداشته و ندارم و ترجیح می‌دهم که در حیاطِ خانه‌ی خلوت خودم پذیرای مهمانانم باشم تا وسط خیابان و سر چهار راه شلوغ غریبه. اما ورود «ازسرنوشت» به رسانه‌های اجتماعی در این روزها با هدف حمایت و تقویت پیام‌رسان‌های ایرانی انجام شده است. هر چند که از روز اول شرکت خوب و درجه یک «بیان» میزبان ازسرنوشت است و مدت‌هاست که کانال تصویری از سرنوشت در «آپارات» فعالیت می‌کند، اما به نظرم رسید که حضور ازسرنوشت در پیام‌رسان «سروش» و «بله» که از لحاظ فنی، پشتیبانی، خدمات‌رسانی و اقبال عمومی وضعیت بهتری دارند، می‌تواند به عنوان یک حرکت نمادین در حمایت از خدمات‌دهندگان «واقعی» و «با کیفیت» ایرانی مؤثر باشد.
هدف اصلی این کانال‌ها بازنشر محتوای پایگاه اصلی ازسرنوشت و دعوت به حضور در این پایگاه است. اما برای جذاب شدن فضای کانال تصمیم دارم ان‌شاءالله مطالبی علاوه بر آن‌چه در این پایگاه می‌بینید به شکل مناسبتی منتشر کنم. برای فعالیت این کانال‌ها چند تا قانون هم وضع کرده‌ام:
  • تبلیغات ممنوع
  • مطلب غیر تولیدی ممنوع
  • هفته‌ای حداکثر یک مطلب

از شما دعوت می‌کنم که هم‌اکنون به جمع همراهان ازسرنوشت در «سروش» و «بله» بپیوندید.

  • حسین غفاری

غایت خلقت جهان

امروز بیست و پنجمین سالگرد شهادت سیدمرتضی آوینی است. در این سال‌ها معمولاً ضرورت و اهمیت خواندن آثار او را در همه‌ی کلاس‌هایم شرح داده‌ام و بارها در مورد شیوه‌ی خواندن آثار او با دوستان و رفقا گپ زده‌ام. اما یکی از جدی‌ترین موانع اجرای این کار، پراکندگی موضوعی و قالبی نوشته‌های شهید آوینی است که مسیر مشخصی برای خواندن آن جلوی پای مخاطب نمی‌گذارد.
چهار یا پنج سال پیش در شهر مقدس قم با طرح «نسیم حیات» و طراح آن «حجت‌الاسلام عباس محسنی» آشنا شدم. یک طرح مطالعاتی دقیق و مفید که برای آشنایی با افکار و اندیشه‌های شهید آوینی تنظیم شده و قرار بود اجرایی شود. اشتیاق من برای حضور در این طرح نتیجه‌ی خاصی نداشت. چون ظاهراً اجرای آن در قم متوقف شد و دست ما هم از آن یار و دیار کوتاه ماند.
اخیراً متوجه شدم که «دفتر مطالعات فرهنگی تمهید» یک دوره این طرح را در شیراز اجرایی کرده و مستنداتی هم از آن در پایگاهشان پیدا می‌شود. اما هر چه لابلای صفحات سایت خوب تمهید گشتم نقشه‌ی آن سیر مطالعاتی را نیافتم. به نظرم رسید که به بهانه‌ی امروز، این چند فایل قابل استفاده و ارزشمند که از طرح نسیم حیات در بایگانی‌ام نگه‌داشته‌ام برای استفاده‌ی عمومی اینجا قرار دهم.
هر چند که من برای بازنشر این فایل‌ها از دوستانم اجازه‌ای نگرفته‌ام؛ اما فکر هم نمی‌کنم که نشر عمومی این طرحواره‌ی دقیق و ارزشمند چیزی جز باقیات صالحات برای طراحان آن باشد.

چرا باید به آوینی رجوع کنیم؟ (متن سخنرانی حجت‌الاسلام محسنی)

طرح‌نامه‌ی نسیم حیات (سیر مطالعاتی شهید آوینی)

  • حسین غفاری

به لطف خدا در سالی که از گردش زمین به دور خورشید گذشت، فرصت و توان این را داشتم که در کنار همه‌ی مشغله‌های اداری و خانوادگی، همچنان «معلم» باشم و با محبت سروران عزیزم در دبیرستان فرهنگ، مؤسسه مسیر، سازمان فضای مجازی سراج، مدرسه‌ی هنر و رسانه‌ی آینه و دیگر بزرگواران، جلسات و کلاس‌های متعددی را در گوشه و کنار ایران برگزار کنم. علاوه بر کلاس‌های هفتگی «تفکر و سواد رسانه‌ای» مدرسه، از مجموع ۲۸ دوره‌ی مستقل برگزار شده در سال ۹۶، هشت دوره در شهرهای اصفهان، اهواز، بجنورد، بندرعباس، بوشهر، بیرجند، سمنان و قزوین داشتم. این‌ها علاوه بر جلساتی بود که در خدمت برادران بزرگواری از سراسر کشور در دوره‌های مشهد و تهران سازمان سراج بودم. همچنین به روال سال‌های گذشته تعداد زیادی از جلسات تهران در جمع پدران و مادران گرامی مدارس مختلف برگزار شد که از بهترین و دلپذیرترین جلسات بود.


امروز که دریچه‌ی چشم یک «پیام‌بر پاره‌وقت دوره‌گرد» به مسیر یک‌ساله‌ام نگاه می‌کنم، برادران و خواهران زیادی را می‌یابم که در این سال توفیق آشنایی‌شان را پیدا کردم و لحظات خوب زیادی را به خاطر می‌آورم که در جمع صمیمی فراگیران مهارت‌های سواد رسانه‌ای به گفتگو و تبادل نظر نشستیم.
الحمدلله امسال توانستم تمامی بسته‌های محتوایی قدیمی‌ام را بازنگری و بازنویسی کنم و ویرایش‌های جدید موضوعات «رژیم مصرف رسانه»، «تفکر انتقادی» و «سواد بازی» را در کنار سرفصل‌های جدید «صنعت سرگرمی» و «چهار ریسمان زندگی ابری» برای استفاده‌ی همگان و بدون کپی رایت در همین پایگاه منتشر کنم.
از دیگر اتفاقات خوب سال ۹۶، درگیری جدی‌تر من با جریان المپیاد دانش‌آموزی سواد رسانه‌ای و همکاری با دوستان خوبم در باشگاه سواد رسانه‌ای بود که ان‌شاءالله در سال پیش رو از آن بیشتر خواهیم شنید. همچنین معرفی شدن به عنوان «استاد منتخب فراگیران» در اختتامیه فعالیت‌های یک‌ساله مرکز سواد فضای مجازی سازمان سراج موجب افتخار و امتنان بود.
*
سال ۹۶ برای ازسرنوشت هم الحمدلله سال خوبی بود. ۴۵ مطلب در این پایگاه منتشر شد که شامل ۱۰ مطلب مفصل در صفحه‌ی اصلی و ۲۸ گزارش جلسه به همراه مستندات آن بود. همچنین بخش جدید «خرده ادراکات» به پایگاه اضافه شد که تا الان ۸ مطلب دارد و شامل افاضات (!) کوتاه من در کلاس‌ها یا در جاهای دیگر است که برای ثبت و استفاده‌ی عمومی در این‌جا هم منتشر می‌کنم.
در انتها از شما دعوت می‌کنم این ویدیوی هفت دقیقه‌ای مهم، که برای من حکم جمع‌بندی دستاوردهای سال ۹۶ را دارد، حتماً مشاهده بفرمایید:

محتاج دعای خیر همه‌ی شما هستم.
یا علی
  • حسین غفاری
دانش‌آموزان شرکت‌کننده در «اولین المپیاد بین‌المللی سواد رسانه‌ای» #IMLO2018 قرار است در سفر هشت روزه‌ی خود به مالزی در اسفند ۹۶، سفرنامه‌ای بنویسند که امتیاز آن در داوری نهایی مؤثر خواهد بود. به آن‌ها گفته شده که اگر صفحه اینستاگرام شخصی دارند همان صفحه را در حین سفر برای انعکاس لحظات سفر استفاده کنند و اگر صفحه شخصی ندارند، پیش از سفر حتماْ صفحه‌ای شخصی برای خود درست کنند. از من هم به عنوان عضو هیأت علمی المپیاد خواسته شده که علاوه بر نظارت بر کار بچه‌ها و داوری آثارشان، دستورالعملی برای نگارش سفرنامه تهیه کنم.
این یادداشت کوتاه را به همین منظور برای بچه‌ها نوشتم. چون شاید به کار دیگران هم بیاید این‌جا هم منتشر می‌کنم.
  • حسین غفاری

ناگفته از دیده‌ها و شنیده‌های کره فراوان است. سئول غربی‌ترین شهر در شرق عالم است؛ چنان که تهران شرقی‌ترین نقطه‌ی غرب زمین است؛ و طنز تلخی‌ست که مدرن‌ترین خیابان سئول، «تهران» نام دارد. مترجمی ایرانی در سئول دیدم که می‌گفت دهه‌ی هفتاد به قصد مهاجرت به ژاپن پایش به کره باز شده و در انتظار گرفتن مجوز برای ورود به سرزمین آفتابِ تابان، پاگیر محنت‌کده‌ی کره‌ی آن روزها شده است. الان البته خوشحال بود که در سال‌های رونق گرفتن کره، جزئی از مردم این سرزمین بوده و خانواده‌ای کره‌ای دارد و دیگر ایرانی نیست. مصداق آیه‌ی شریفه‌ی «مَنْ کانَ یُرِیدُ الْحَیاةَ الدُّنْیا وَ زِینَتَها نُوَفِّ إِلَیْهِمْ أَعْمالَهُمْ فِیها وَ هُمْ فِیها لا یُبْخَسُونَ». پناه بر خدا.

  • حسین غفاری

می‌دانیم که استفاده از رایانه‌ها در فرایند یاددهی-یادگیری از دو دهه پیش شروع شده و آن چه به عنوان e-learning در جهان شناخته می‌شود با اسامی «یادگیری الکترونیکی»، «یادگیری فناورانه» یا به اختصار «رایاد» در ایران توسعه یافته است.
یک سال پیش، این یادداشت کوتاه را برای ترجمه و استفاده در یک پروژه‌ی تصویری با هدف «معرفی ظرفیت‌های یادگیری الکترونیکی در حیطه‌ی آموزش و پرورش ایران» نوشتم. امروز که به بهانه‌ای آن را ویرایش می‌کردم گفتم شاید مرور سریع آن برای شما هم مفید باشد.

  • حسین غفاری
*آیا در زمان امیرکبیر علمای دینی در شهرها مانع واکسیناسیون کودکان می‌شده‌اند؟
*با توجه به اوضاع نابسامان اقتصادی و اجتماعی دوره‌ی قاجار در ابتدای عهد ناصری و عقب‌ماندگی عمومی جامعه ایران از قطار توسعه‌ی غربی، آیا اصلاً در دوره امیرکبیر آبله‌کوبی در ایران انجام می‌شده است؟
* آیا ما در این دنیای بی در و پیکر مجازی، راهی برای پی بردن به حقایق تاریخی نداریم؟
  • حسین غفاری

در اولین روز از سومین «نشست توسعه توانمندی‌های فعالان فرهنگی»، کارگاه «سواد رسانه‌ای» با تدریس دکتر سعید مدرسی، دکتر سیداحمد موسوی،  مهندس حسین غفاری و جناب آقای حسین حق‌پناه در دانشگاه علوم پزشکی اصفهان به صورت جداگانه برای مدیران فرهنگی و کارشناسان فرهنگی دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور برگزار شد.

  • حسین غفاری
در برنامه‌های تربیتی ناظر به مشهدالرضا علیه‌السلام، بسته‌های معرفتی، دایره‌ی موضوعی و روش‌های اجرایی محدود و بسته‌ای دارد که هر چند سالی یک‌بار برای تزکیه‌ی درونی و تعالی معنوی مخاطبان شیرین و خاطره‌انگیز است؛ اما آن‌چنان از عرف زندگی مردمان به دور است که زائران گرامی برای رفع خستگی ناشی از زیارت (مگر نفس زیارت خستگی دارد؟) به اماکن تفریحی و تفرجگاه‌های شهر مشهد می‌گریزند!
  • حسین غفاری

در دو روز تعطیلی عید سعید فطر، دل را به دریا زدم و بعد از مدت‌ها دست‌دست کردن، ۴۵۰ صفحه کتاب بی‌نظیر «لحظه‌های انقلاب» مرحوم محمود گلابدره‌ای را یک نفس خواندم. سال‌ها بود که از این نوجوانی‌ها نکرده بودم؛ خوشمزه و تکان دهنده بود.
دریغم آمد نکته‌هایی را از این ۴۸ ساعت دویدن پا به پای محمودخان گلابدره‌ای در تهران پنجاه و هفت برای شما قلمی نکنم.