از سر نوشت :: حسین غفاری

روایت‌های بی‌گاهِ یک پیام‌برِ پاره‌وقتِ دوره‌گرد

۵۳ مطلب با موضوع «گزارش جلسه‌ها» ثبت شده است

در جلسه‌ی سالانه‌ی دبیران دوره‌ی دوم مجتمع تربیتی فرهنگ (منطقه۳) فرصتی دست داد تا در جمع همکاران عزیزم به مرور سریع تعریف سواد رسانه‌ای و هرم آموزش آن بپردازم.
بحث با توصیف اجمالی وضعیت فعلی نوجوانان و جوانان در مواجهه با رسانه‌های نوین آغاز شد و بعد از آن به موضوع «سواد رسانه‌ای چه نیست؟» پرداختیم.

در ادامه‌ی جلسه مروری بر مدل هرم آموزش سواد رسانه‌ای و طبقات آن کردیم و هر یک را به اختصار شرح دادیم.

مجموعه تصاویر ارایه شده در این جلسه را می‌توانید در ادامه دریافت نمایید:

سواد رسانه‌ای چیست و چه می‌کند؟

  • حسین غفاری

موسسه‌ی «مسیر رسانه» با همکاری بسیج دانش‌آموزی اولین کاردوی جبهه مقاومت سایبری دانش‌آموزی را در شهر ری برگزار کرد. در این کاردوی تخصصی حدود دویست دانش‌آموز دبیرستانی از سراسر کشور حضور داشتند.
در سه نشست صمیمی با گروه‌هایی از این دانش‌آموزان، موضوع «منطق و تفکر انتقادی» را با عنوان «می‌خواهم زنده بمانم» در چهار فصل زیر ارایه کردم.


دریافت فایل تصاویر ارایه شده در این کلاس‌ها

  • حسین غفاری
برنامه اول (۱۳ شهریور ۹۵)
خصلت «نافراموشی» فضای مجازی
اول: مراقب رفتارمان در اینترنت و شبکه های اجتماعی باشیم. چون ردپای ما بین نمی‌رود. (تحقیق درباره‌ی افراد قبل از ازدواج)
دوم: به افراد اجازه‌ی بزرگ‌شدن و تغییر بدهیم و آن‌ها را دایماً با گذشته‌شان ارزیابی نکنیم. (ارزیابی گزینه‌های مطرح برای ازدواج)

برنامه دوم (۱۵ شهریور ۹۵)
خصلت «بی‌جسمی» فضای مجازی
آدم‌ها را با توجه به نمودی که در اینترنت دارند ارزیابی نکنیم. وقتی جسم انسان در آشنایی و شناخت دخیل نیست، غالباً اطلاعات گمراه کننده است. (انتخاب همسر و دوستی‌های اینترنتی)

برنامه سوم (۱۷ شهریور ۹۵)
خصلت «بی‌زمانی» و «بی‌مکانی» فضای مجازی
استفاده از رسانه و فضای مجازی را مکان مند و زمان مند کنیم تا به شکل گیری کانون گرم خانواده و پایداری زندگی مشترک آسیبی وارد نشود.
  • حسین غفاری
برنامه اول ۰ مرداد  ۹۵)
رسانه‌های نوین و اوقات فراغت جوانان: ضرورت مدیریت و برنامه ریزی برای استفاده از رسانه ها و اهمیت عادت های دوره جوانی در مصرف رسانه ها بر اشتغال مفید در ادامه زندگی

برنامه دوم (۱ شهریور ۹۵)
فرصت های رسانه های نوین برای اشتغال جوانان: لزوم هشیاری درباره فریب های تبلیغاتی، دوری از دلالی در فضای محازی، حرکت به سمت اشتغال دانش بنیان با کسب علم و تقویت همکاری بین گروه های جوان و خلاق 

برنامه سوم (۳ شهریور ۹۵)
اثرات منفی رسانه های نوین بر تلاش و کوشش جوانان:
الف) هدر رفت زمان
ب) از دست دادن فرصت
ج) اثرات مخرب روانی و ذهنی بر تمرکز و تصمیم گیری >> اعتیاد مجازی
  • حسین غفاری

الحمدلله توفیق داشتم در سومین اجلاس ملی فعالان شاخص جبهه فضای مجازی انقلاب اسلامی -فصل وصل ۳- به همراه دوستان و همکارانم در کارگروه مربیان سواد فضای مجازی حضور داشته باشم.
در سه روز برگزاری همایش و کارگاه ها، با دوستان خوبی آشنا شدم و گفتگوهای مفیدی داشتیم. عصر جمعه هم به همراه برادرم حسین‌آقای حق‌پناه چهارچوب نظری آموزش سواد رسانه‌ای را که در این سال‌ها به آن رسیده‌ایم برای سایر حاضران تشریح کردیم. تصویر بالا شمای کلی از مطلب ارایه شده در این نشست است.

  • حسین غفاری

برنامه اول (۳ مرداد ۹۵)
رسانه‌ها را انتخاب کنیم. چقدر از مصرف رسانه‌ای ما از روی عادت یا اجبار است و چقدر از روی انتخاب؟

برنامه دوم (۵ مرداد ۹۵)
ملاک‌های انتخاب رسانه: محاسبه‌ی هزینه‌ی فرصت‌های از دست رفته

برنامه سوم (۷ مرداد ۹۵)
ملاک‌های انتخاب رسانه: شناخت تولید کننده‌ی پیام رسانه‌ای

  • حسین غفاری

چهارمین قسمت گفتارهایی درباره‌ی سواد رسانه‌ای به موضوع «دسترسی کودکان و نوجوانان به اینترنت» اختصاص داشت و در آن از «نرم‌افزارهای مدیریت دسترسی فرزندان به رایانه و شبکه» صحبت شد.

این گفتگو را در «ازسرنوشت تی وی» ببینید.
  • حسین غفاری

سومین قسمت گفتارهایی درباره‌ی سواد رسانه‌ای به موضوع «بازی‌های رایانه‌ای» اختصاص داشت و در آن از «رده‌بندی سنی»، «ملاک‌های انتخاب بازی» و «زمان و میزان بازی» صحبت شد.

این گفتگو را در «ازسرنوشت تی وی» ببینید.

  • حسین غفاری

دومین قسمت گفتارهایی درباره‌ی سواد رسانه‌ای به موضوع «اصل تنوع»، «اصل رشد» و سوالات پنج‌گانه برای طراحی «رژیم مصرف رسانه‌ای» اختصاص داشت.

این گفتگو را در «ازسرنوشت تی وی» ببینید.

  • حسین غفاری

اولین قسمت گفتارهایی درباره‌ی سواد رسانه‌ای به موضوع تعیین «رژیم مصرف رسانه‌ای» و «اصل انتخاب» اختصاص داشت.

این گفتگو را در «ازسرنوشت تی وی» ببینید.

  • حسین غفاری

این جلسه که با حضور فرهنگیان محترم و به همت اداره کل آموزش و پرورش استان تهران برگزار شده بود، با توصیف «نظام جامع تربیت رسانه‌ای» شروع و در آن ضرورت طراحی رژیم مصرف رسانه‌ای برای نوجوانان تشریح شد.
  • حسین غفاری

در زمانه‌ی هجوم رسانه‌ها و در میدان جنگ نرم، عملیات روانی و فن اقناع باید فرزندانمان را به سپر «منطق و تفکر انتقادی» مجهز کنیم.
در این نبرد شبانه‌روزی یا فرزندانمان می‌توانند با سپر «منطق و تفکر انتقادی» از خودشان دفاع کنند؛ یا شکست خورده و از بین می‌روند. به قول معروف: «یا با سپر، یا بر سپر*»

در این جلسه مقاله‌ی حجت‌الاسلام محمد کهوند در موضوع تربیت رسانه‌ای بازخوانی و تبیین شد که خلاصه‌ای از مباحث آن به این شرح است:

۱. اصل حاکمیت قانون: رفتار رسانه‌ای والدین و فرزندان باید ضابطه‌مند باشد.
                                  الف) حاکمیت قانون خدا
                                  ب) حاکمیت  قوانین استفاده از رسانه

۲. اصل مسئولیت‌پذیری: والدین و فرزندان باید مسئولیت‌های خویش در قبال استفاده از رسانه را بپذیرند.
                                  الف) مسئولیت پذیری  والدین
                                  ب)  مسئولیت پذیری فرزندان

۳. اصل آموزش و آگاه‌سازی: والدین باید آگاهی‌های لازم درباره‌ی مسایل تربیت رسانه‌ای فرزندان را پیش از تسخیر روح و جسم فرزند توسط این رسانه‌ها کسب کنند.
                                  الف)  آشنایی با آداب، رسوم و فرهنگ اصیل اسلامی- ایرانی
                                  ب)  آشنایی با روش‌های تربیتی صحیح در اسلام
                                  ج)  آگاهی‌های رسانه‌ای
                                                          چیستی رسانه‌های نوین
                                                          کارکردهای رسانه‌های نوین
                                                          مالکان و گردانندگان رسانه‌های نوین
                                                          بایدها و نبایدهای رسانه‌های نوین
                                                          شبهات مربوط به رسانه و فضای مجازی
                                                          شناخت فرهنگ‌های معارض با فرهنگ اسلامی - ایرانی و اهداف آن
                                                          شناخت متخصصین دلسوز و آگاه رسانه‌های نوین

۴. اصل الگوسازی: والدین باید برای فرزندان خود الگوهای مناسب رفتاری بسازند.
                         الف) الگوهای آسمانی قرآن
                         ب) زندگی پیامبر اکرم (ص) و ائمه اطهار علیهم السلام
                         ج) دانشمندان و افتخار آفرینان مسلمان
                         د) شهدای اسلام
                         ه) والدین (پدر، مادر، خویشان نزدیک) 

۵. اصل مدیریت: نیاز، ابزار، محتوا، زمان و مکان استفاده از رسانه باید مدیریت بشود.
                 الف) مدیریت نیاز: باید بین نیاز و درخواست فرزندان تفاوت قائل بود.
                 ب) مدیریت ابزار: برای فرزندان خود ابزاری را تهیه کنید که برای آن محتوای مطلوب وجود داشته باشد.
                 ج) مدیریت محتوا: قبل از خرید ابزارهای رسانه‌ای، محتواهای خوبی را برای آن رصد کرده و تهیه نمایید.
                 د) مدیریت زمان: هر خانواده برای استفاده مطلوب از رسانه‌های نوین، زمان مشخصی را در نظر بگیرد.
                 ه) مدیریت مکان: عدم مدیریت بر مکان استفاده از ابزارهای رسانه‌ای محرومیت از ارتباط با اطرافیان را در پی دارد.

۶. اصل جایگزین سازی: برای کاهش آسیب‌های رسانه باید جایگزین‌های صحیح تعریف کرد.
                الف) جایگزین سازی آداب، رسوم و فرهنگ اسلامی ایرانی بجای رسانه در خانواده
                (گفتگو و تعاملات خانوادگی، صله ارحام، ارتباط با همسایگان، ارتباط با نزدیکان، فرزندآوری، بازی‌ها و تفریحات سالم، داستان‌گویی)
                ب) جایگزین سازی سخت‌افزار و نرم‌افزارهای بومی در سبد مصرف خانواده
                (موتور جستجو، پست الکترونیک، انتشار محتوای دیجیتال، شبکه اجتماعی، اشتراک عکس و فیلم، پیام رسان موبایل)

۷. اصل همراهی: همراهی والدین با فرزندان در فعالیت های رسانه‌ای می‌تواند کمک کننده باشد.
                     الف) حضور فیزیکی فعال : والدین هنگام استفاده فرزندان از رسانه‌های نوین، در کنارشان حضور داشته و یا حداقل فعالیت فرزندان برای والدین قابل رؤیت باشد.
                       ب) مشارکت: والدین نیز همانند فرزندان و همراه آنان از فضای مجازی استفاده کنند.

۸. اصل ایمن‌سازی: والدین باید فرزندان خود را در برابر خطرات و لغزش‌های احتمالی ایمن کنند.
(برقراری پیوند عاطفی فرزندان با نماز، برقراری پیوند عاطفی با مراکز دینی، تقویت حیاء، تقویت بینش و بصیرت، طرح پرسش‌های کلیدی و تفکر برانگیز، طرح شبهات و کمک به پاسخگویی فرزندان، کرامت بخشی و شخصیت دهی، عینی‌سازی عاقبت گناه، این دنیا مجهز به دوربین مدار بسته الهی است، نظارت غیر مستقیم و مستقیم بر دوستان، طرح مسئله و دریافت پاسخ از فرزندان، درخواست از مسئولین)
۹. اصل تدریج و استمرار: هر آموزش و تغییر رفتاری باید تدریجی صورت گیرد.
۱۰. اصل اقتدار همراه با اعتماد، صمیمیت و مهربانی: روش صحیح برخورد با فرزند را از نظر تربیتی و اخلاقی بشناسید.
(بچه‌ها را تحقیر نکرده و به آنان توهین نکنید. بلکه تنها ماهیت استفاده نادرست را زشت بشمارید؛ در تمام مراحل تربیتی، از خشونت‌های نابجا و بی هنگام پرهیز شود؛ نیاز نیست برای هر بهره‌گیری نادرست از فضای مجازی، فرزندان مورد ملامت و سرزنش قرار گیرند؛ اگر فرزندان به علت استفاده نابجا از ابزارهای نوین رسانه ای، نیاز به ملامت و سرزنش دارند، به هیچ عنوان نباید زیاده روی شود.)

واحد مشاوره و دانش افزایی دبیرستان فرهنگ

  • حسین غفاری
  • وب به کجا می‌رود؟

تغییرات تکنیکی و معنایی وب در دو دهه
وب ۳ : وب هوشمند

  • شناخت رسانه‌های اجتماعی

  • رسانه‌های اجتماعی انتشار محور:
    مبتنی بر نیاز کاربران به انتشار محتوای پیوسته یا موضوعی ایجاد شده‌اند.
    • وبلاگ
    • دانشنامه
    • جستجوگرها

  • رسانه‌های اجتماعی گفتگو محور:
    مبتنی بر نیاز کاربر به گفتگو و تعامل رو در رو با دیگر کاربران طراحی می‌شوند.
    • چت روم
    • ایمیل
    • تالار گفتگو
    • برنامک های ارتباطی تلفن همراه

  • رسانه‌های اجتماعی اشتراک محور:
    مبتنی بر قابلیت به اشتراک گذاری انواع محتوای چندرسانه‌ای در فضای مجازی ایجاد شده‌اند
    • اشتراک عکس و فیلم

  • رسانه‌های اجتماعی شبکه محور:
    مبتنی بر نیاز کاربران به تشکیل گروهای ارتباطی مجازی (خانوادگی، دوستی، کاری، ...) ایجاد شده و معمولاً با عنوان «شبکه‌های اجتماعی» شناخته می‌شوند.
    • شبکه های اجتماعی

سنجش پایانی:

۱- تفاوت وب ۲ با وب ۱ در چیست؟
۲- وب هوشمند چیست و مزایا و معایب آن کدام است؟
۴- انواع رسانه های اجتماعی را نام برده برای هر کدام یک مثال ذکر کنید.

  • حسین غفاری

این دوره از دوم تیر تا هجدهم مرداد ۹۴ برای اعضای کانون فرهنگی مسجد شهدای قدس (زاویه) برگزار شد و موضوعات جلسات آن به این شرح بود:

جلسه ۱: غرب‌شناسی (مبانی و تاریخچه)
جلسه ۲: غرب‌شناسی (اوقات فراغت، مقاله‌ای از آوینی)
جلسه ۳: بازی رایانه‌ای (فصل ۱ تا ۴)
جلسه ۴: بازی رایانه‌ای (قهرمان، فصل ۵)
جلسه ۵: بازی رایانه‌ای (اخلاقیات، درجه بندی)
جلسه ۶: دنیای سایبر (بی‌زمانی، بی‌مکانی)
جلسه ۷: دنیای سایبر (بی جسمی، کارکردهای پنج گانه)
جلسه ۸: دنیای سایبر (رسانه‌های اجتماعی)
جلسه ۹: عصر تبلیغات ( عملیات روانی در خبر)


آزمون میان‌دوره (جلسه ۶):
۱- مبانی سه‌گانه تمدن غرب را نام برده و هر کدام را در یک جمله توضیح دهید.
۲- اوقات فراغت چیست؟ زمینه‌های پیدایش و کارکرد آن را در غرب توضیح دهید.
۳- یکی از بازی‌های رایانه‌ای که انجام داده‌اید نام برده و جایگاه قهرمان در آن بازی را تحلیل کنید.
۴- درجه‌بندی بازی‌های رایانه‌ای به چه دردی می‌خورد؟
۵- برای حل مشکل بی‌زمان بودن دنیای سایبر چه باید بکنیم؟ شما چه می‌کنید؟

آزمون پایان دوره:
۱- هر کدام از این چهار گونه ی رسانه های اجتماعی را در یک جمله تعریف کنید و برای هر کدام یک مثال بزنید:
الف) رسانه‌های اجتماعی انتشار محور
ب) رسانه‌های اجتماعی گفتگو محور
ج) رسانه‌های اجتماعی اشتراک محور
د) رسانه‌های اجتماعی شبکه محور
۲- دو فرصت و دو تهدید«کارکرد آموزشی» اینترنت را بنویسید.
۳- «بی جسمی» در دنیای سایبر چه نتایجی دارد و چگونه باید با آن مقابله کرد؟
۴- در این جمله از کدام ترفندهای عملیات روانی استفاده شده است؟
«در سال ۱۹۴۸ با اشغال قسمتی از فلسطین، دولت اسرائیل تشکیل گردید.»

  • حسین غفاری